شکل های جور واجور آموزشای علاوه بر خدمت طبق وجود

شکل های جور واجور آموزشهای علاوه بر خدمت

آموزش علاوه بر خدمت با در نظر گرفتن وجود آموزشا، مدت وقتی که واسه آموزش در نظر گرفته می شه و هم هدف و منظور از آموزش، فرق داره. به این اعتبار آموزشای علاوه بر خدمت رو میشه طبق زمان به سه دسته آموزشها کوتاه مدت، دراز مدت و ترکیبی تقسیم کرد. طبق هدف آموزشای علاوه بر خدمت هم، میشه شکل های جور واجور آموزشای توجیهی، بازآموزی، جبرانی و علم افزایی یا ارتقا رو شمرد. آموزشای ویژه و تخصصی هم ، تقسیم بندی آموزشای علاوه بر خدمت طبق وجود اوناس که در زیر به توضیح هر یک می پردازیم.

9    شکل های جور واجور آموزشای علاوه بر خدمت طبق وجود، هدف ، زمان

2-2-4-9-1      شکل های جور واجور آموزشای علاوه بر خدمت طبق وجود

آموزشای علاوه بر خدمت رو هم اینکه میشه طبق وجود اونا طبقه بندی کرد.

از این رهگذر آموزشای علاوه بر خدمت به شکل های جور واجور تخصصی ( ویژه ) و عمومی تقسیم می شن.

الف- آموزشای ویژه یا تخصصی

در این نوع آموزشا، عموماً مطالب و موضوعایی مورد بحث واقع می شه که در دوره های آموزشی قبل از خدمت به اندازه کافی موردتوجه نیستش و از اونجا که نیازای سازمان لازم میکنه که فرد از مهارت ها و تواناییای ویژه ای برخوردار باشه، این آموزشا طراحی و اجرا می شه. تربیت مدرس یا معلم واسه کلاسا چند پایه یا تدریس علم آموزان عشایری در گروه این نوع آموزش هاست.

ب- آموزشای عمومی

این نوع آموزشا واسه ایجاد وحدت بینش، نگاه و طرز تفکر در بین کارکنان سازمان و هم ایجاد یا پیشرفت بعضی مهارتای عمومی به کارکنان ارائه می شه. در بعضی از موارد هم زیاد شدن نگرشا، درک و شناخت ها یا مهارتای عملی ( که بیشترً در سطح مطلوبی نیس) هدف اصلی این آموزشا رو تشکیل میده. مثلا آموزش زبون انگلیسی واسه کارکنان سازمان در گروه آموزشای عمومی قرار میگیره.

 

2-2-4-9-2    شکل های جور واجور آموزشای علاوه بر خدمت طبق هدف

آموزشای علاوه بر خدمت رو میشه طبق هدف آموزشا به شکل های جور واجور توجیهی، باز آموزی، جبرانی و علم افزایی تقسیم کرد.

الف- آموزشای توجیهی

آموزشای توجیهی به اون دسته از آموزشای علاوه بر خدمت میگن که واسه هماهنگی و اگاهی کارکنان جدید الاستخدام ارائه میشه تا برابری لازم میان روش های فردی کارکنان و انتظارات سازمانی به وجود بیاد. هدفای اساسی این نوع آموزشا عبارتند از:

  • کمک به تشکیل حس با ارزشی افراد ( بدین معنا که افراد بفهمن که واسه سازمان مهمن)؛
  • کمک به افراد در جهت اجرای وظایف محوله با دست کم ناآشنایی و فشار روحی؛
  • کمک به افراد در شناسایی منابع حمایتی در اجرای نقش و وظایف حرفه ای خود؛
  • تقویت حس مسئولیت و تعهد در قبال وظایف و ارباب مراجعه ( دولابی نژاد وملک محمدی، 1372).

هر چند این نوع آموزشای علاوه بر خدمت در بیشتر سازمانا واسه کارکنان تازه وارد ارائه می شه، وجود و محتوای اونا فرق داره. اینطوری طبق ضرورت و سیاستای سازمان، آموزشای توجیهی دور یه محور یا چند محورزیر ارائه می شه( کاظمی، 1370).

  • ارائه مطالب نظری و در صورت ضرورت همراه با فعالیتای عملی واسه ارتقای مهارت و تواناییای شغلی و حرفه ای؛
  • آشنایی با محیط کار ( از اونجا که کارکنان جدید با محیط کار خود آشنایی ندارن و در بعضی از موارد از اهداف ومقاصد سازمان باخبر نیستن و از مقررات و قوانین مربوط آگاهی ندارن، این ممکنه باعث بروز اشتباهایی در اجرای امور شه که در آخر هم واسه فرد و هم واسه سازمان مشکل ایجاد کنه. به خاطر این در دوره های توجیهی، مقررات و قوانین واسه افراد تشریح میشه)؛
  • تشریح سیاستای کلی سازمان مربوط و رابطه اون با بقیه سازمانا؛
  • سازمان و وظایف سازمان و واحدهای سازمانی محل اشتغال فرد؛
  • ساعات کار موسسه، روش حضور وغیاب، پرداخت حقوق، اندازه و چگونگی به کار گیری مرخصیا، ترفیعات، اضافات و مقررات استخدامی؛
  • مقررات مربوط به شکایات و ضرورت رعایت مجموعه مراتب اداری در این مورد؛
  • تسهیلات و خدمات رفاهی موجود واسه پرسنل مثل خدمات درمانی، بهداشتی و بانکی
    ( کاظمی،
    1370 ).

در بعضی از موارد، شرط استخدام قطعی فرد در سازمان یا ادامه همکاری ایشون به شرط طی موفقیت آمیز دوره های توجیهیه. توجه به ضرورت آگاهی کارکنان از شرایط، مقررات، اهداف، سازمان و ساختار سازمانی، آموزشای توجیهی در گروه یکی از شکل های جور واجور مهم آموزشای علاوه بر خدمت قرار میگیره.

ب- بازآموزی

یکی دیگه از آموزشای علاوه بر خدمت، آموزشای دوباره یا بازآموزیه. منظور از بازآموزی یعنی اون آموزشایی که واسه یادآوری و تکرار محتوای آموزشی که قبلا فراگرفته شده، سازماندهی و اجرا می شه. مثلا در صورتی که واسه مدیران سازمان بعضی از دروسی رو که قبلا در دانشگاه و درباره مدیریت گذرانیده ان، دوبارهّ واسه یادآوری و بیان تحولات جدید ارائه شه، به اصطلاح بازآموزی گویند.

دو نکته مهم در مورد بازآموزی مهمه. اول اینکه بازآموزیا در بعضی مشاغل مثل علوم پزشکی و فنی و مهندسی از معنا و معنی بیشتری برخورداره دوم اینکه منحصراّ، بازآموزی تکرار مکررات نیس بلکه در خیلی از موارد، شامل یافته های جدید و بررسی مفاهیم و تکنیکای منسوخ شده. در اینجور حالتی بازآموزی یکی از آموزشای مؤثر کارکنانه. اما اگه بازآموزی به تکرار و یادآوری آموختهای قبلی محدود شه، بدون ارزش تربیتیه.

ج- آموزشای جبرانی

این نوع آموزشا معمولا درصد جبران و تکمیل آموزشای کارکنان سازمانه. آموزشای جبرانی یا تکمیلی از اونجا ضرورت پیدا کرده که در بعضی از کشورهای جهان سوم، کارکنان سازمان با علم و مهارت کم یا سطح تحصیلات پایین تر از استاندارد مورد نظر استخدام شدن. دلیل اتفاق همچین چیزی عموماّ ضرورتای سیاسی، اقتصادی و فرهنگیه. اما پس از اینکه سازمان اجتماعی یا ساختارهای سازمانی قرار گرفتن و ثبات لازم رو دشت کردن، واسه بهتر شدن وضعیت تحصیلی و آموزشی کارکنان خود اقدام کنه تا شرایط آموزشی شون با دست کم شرایط لازم واسه گرفتن مشاغل خاص برابری داشته باشه ( اپید[1]، 1989 ).

د- علم افزایی

علم افزایی یا آموزشای پیشرفت اون دسته از آموزشای علاوه بر خدمت رو شامل می شه که دو هدف اساسی رو به طور همزمان دنبال می کنه:

ارائه پیشرفتها و اطلاعات علمی جدید به کارکنان در مورد حرفه مورد تصدی؛

کمک به کارکنان در جهت کسب صلاحیتها و مدارک تحصیلی بالاتر.

دوره های علم افزایی از راه راهبردهای جور واجور آموزش علاوه بر خدمت مثل آموزش از راه دور ، آموزش حضوری، دوره های نیمه وقت و مثل اون طراحی و اجرا می شه. در پاره ای از سازمانا، این آموزشا با عنوان (( نوآوریا و کارگاهای آموزشی پیشرفته)) اجرا می شه.

[1] Eppide