اهداف حقوق

اهداف حقوق

هدف قواعد حقوقی در سه مورد خلاصه شده است:

الف)امنیت حقوقی و نظم

ب)عدالت

ج)ترقی اجتماع و مدنیت

1-    از نگاه پیروان مکتب تحققی دولتی،حفظ نظم در جامعه مهمترین مصلحت بشمار می رود.قواعد حقوق،مقرراتی است که از طرف قوای صالح دولت تضمین شده است و هدف آن استقرار صلح و نظم در جامعه است.در این مکتب قانون مهمترین منبع حقوق است.

عقیده پیروان این مکتب،هماهنگ منطقی بین قواعد حقوقی،آرمانی است که باید در وضع قوانین مورد توجه قرار گیرد و به هنگام تفسیر نیز الهام بخش دادرسان است.

در کتب حقوق فردی نیز چون آزاد زیستن در زندگی اجتماعی یک هدف اصلی به شمار می رود و حد این آزادی را حقوق معین می کند.امنیت مهمترین ارزش اجتماعی است و بدین اعتبار است که می بینیم. (کاتوزیان ،1385،ص506 و 505/1) 

اما واقعیت این است که عوامل کلیدی و مهم دیگری نیز در عرصه حیات حقوقی و اجتماعی در حال زیستن هستند.یکی از دشواری های افراط در قانون گرائی این است که باید نظمی ساکن را بر موضوعی در حال حرکت تحمل کرد.امروزه ماشین قانون گذاری گاه از جامعه پیشی می گیرد و خود باعث تحول می شود.ولی قاعده این است نظم ساکن قانون پس از چندی از همگامی با جامعه باز می ماند،بیماری عقب ماندگی ابتدا در روابط زنده اجتماعی احساس می شود و مایه های تکوین عرفی مخالف را ایجاد می کند،سپس دادگاه در تماس مستقیم با عدالت آن را در می یابد و تا درمان پذیر نشود به گوش قانون گذار نمی رسد.(همان،ص40 و 39/2)

2-    برعکس مکاتب گفته شده،مکاتبی که برای حقوق،مبنای آرمانی و برتر از اراده حکومت می شناسد، هدف حقوق را تامین و تحقق عدالت می دانند.به اعتقاد پیروان این مکتب مهمترین منبع حقوق،اندیشه های علما و دانشمندان است،زیرا در میان این افکار که می توان با اصول کلی حقوق و قواعد حقوق طبیعی و عدالت برخورد کرد.

به عقیده هوریو،حقوق زمانی آغاز می شود که رو به سوی عدالت داشته و برای فعلیت بخشیدن به احکام آن تلاش کند.ویلی،استاد حقوق فرانسوی، نیز حقوق را هنر می داند،هنری که مشخص می کند که حق هر کسی چیست.پس اجرای عدالت داخل در جوهر حقوق است و توابع درست و صحیح اموال و تعهدات را به عهده دارد.(همان،ص 507/1)