تحقیق درباره سرمایهی اجتماعی

دانلود پایان نامه

ترقی خواه به نام هانیفن باز می گردد. او در بحث از مراکز اجتماعات مدارس روستایی، بر اهمیت احیای مشارکت های اجتماعی برای تداوم دموکراسی و توسعه تأکید کرد و مفهوم سرمایهی اجتماعی را وضع نمود. سرمایهی اجتماعی در یک معنای عام، نوعی سرمایه گذاری در روابط اجتماعی است که با بازدهی مورد انتظار در بازار تعریف می شود( توسلی و موسوی، 1384: 5و6).
یک مَثل قدیمی انگلیسی وجود دارد که بیان می کند: آنچه می دانید مهم نیست بلکه آنکه را که می شناسید مهم است. در این مَثل می توان به اهمیت موضوع سرمایهی اجتماعی پی برد.
تعاریف مختلفی از سرمایهی اجتماعی وجود دارد، اما تاکنون تعریفی منسجم از آنارائه نشده است. با این حال چند تعریف از چندین دانشمند معروف در این زمینه آورده شده است:

جین جاکوب:
سرمایهی اجتماعی، پتانسیل نهفته در روابط میان افراد در یک جامعه است که باعث مؤثر شدن امورات آن جامعه می شود (سعادت، 1387: 3).

پیربوردیو (جامعه شناس اروپایی):
سرمایهی اجتماعی مجموعه منابع مادی یا معنوی است که به یک فرد یا گروه اجازه می دهد تا شبکهی پایداری از روابط کم و بیش نهادینه شده آشنایی و شناخت متقابل را در اختیار داشته باشد (بوردیو و ککوانت، 119:1992به نقل از: جان فیلد،1386: 17).

کلمن (جامعه شناس آمریکایی):
سرمایهی اجتماعی نتیجه یک سری تصمیمات فردی برای حداکثر کردن سود خود می باشد؛ بنابراین روابط اجتماعی افراد با دیگران به عنوان یک مبادله اقتصادی محسوب می شود که بازده اقتصادی در پی دارد.
کلمن نسبت به بوردیو تأثیر گسترده تری بر مفهوم سرمایهی اجتماعی در ارتباط با آموزش و پرورش داشته است و به دنبال توسعهی یک علم بین رشته ای که بر اساس مبانی اقتصاد و جامعه شناسی بنا شده باشد، بوده است. وی در مقاله اولیه اش سرمایهی اجتماعی را به صورت زیر تعریف کرده است:
مجموعه ای از منابع که در روابط خانواده و در سازمان اجتماعی محلی وجود دارند و برای رشد اجتماعی یا شناختی یک کودک یا جوان مفید هستند؛ این منابع برای افراد مختلف متفاوتند و می توانند امتیاز مهمی را برای توسعه سرمایهی انسانی کودکان و جوانان ایجاد کنند (کلمن، 300:1994 به نقل از: همان).
وی بیان می کند که روابط اجتماعی با ایجاد تعهدات و انتظارات بین عاملین و ایجاد اعتماد در یک جامعه و بازکردن کانال های اطلاعاتی از طریق مدارس دولتی، باعث ایجاد منافع برای طرفین خواهد شد. به اعتقاد وی سرمایهی اجتماعی به صورت هدفمندانه و عامدانه مانند سرمایهی انسانی و فیزیکی ایجاد نمی شود بلکه محصولی جانبی از فعالیت های درگیر با سایر مقاصد می باشد. یعنی سرمایهی اجتماعی به واسطهی فعالیت های دیگر به وجود می آید؛ بنابراین بصورت مستقیم به وجود نمی آید.

رابرت پوتنام (سیاست مدار):
سرمایه اجتماعی مجموعه ای ازمفاهیمی مثل اعتماد، هنجار، شبکه های ارتباطی میان افراد یک اجتماع است. سرمایه اجتماعی وسیله ای برای رسیدن به توسعه سیاسی و اجتماعی درسیستم های مختلف سیاسی است. پوتنام بر اعتماد تاکید زیادی کرده است. از نظر او اعتماد و ارتباط متقابل در شبکه های اجتماعی به عنوان منابعی هستند که درکنش های اعضاء جامعه موجود است.

فوکویاما :
وجود مجموعهی معینی از هنجارها یا ارزش های رسمی است که در آن اعضای گروه که همکاری و تعاون میانشان برقرار است سهمی در این نوع سرمایه دارند.

بانک جهانی:
بانک جهانی در تعریف سرمایهی اجتماعی به نهادها، روابط و هنجارهایی اشاره می کند که کمیت و کیفیت تعاملات اجتماعی یک جامعه را مورد توجه قرار داده است. سرمایهی اجتماعی تنها فقط جمع سادهی نهادهایی نیست که جامعه را تشکیل می دهند بلکه چسبی است که این نهادها را به یکدیگر پیوند می دهد.
سرمایهی اجتماعی بر خلاف سایر سرمایه ها به صورت فیزیکی وجود ندارد بلکه حاصل تعاملات و هنجارهای گروهی و اجتماعی بوده و از طرف دیگر افزایش آن می تواند موجب پایین آمدن سطح هزینه های اداری جامعه و هزینه های عملیاتی سازمان ها گردد (بانک جهانی، 1999 به نقل از سلیمانی، 1387: 164).

لین :
لین در مقایسهی سرمایهی اجتماعی با اشکال دیگر سرمایه، سرمایهی اقتصادی و سرمایهی انسانی را شکل های شخصی سرمایه می نامد. حال آنکه برای سرمایهی اجتماعی عنوان” دارایی ارتباطی ” به کار برده است؛ سرمایه گذاری در این شکل سرمایه، نه بر فرد بلکه بر روابط صورت می گیرد یعنی اینکه فرد برای دستیابی به سود، در تعاملات و شبکه سازی شرکت می کند.
لین چهار عنصر اطلاعات، نفوذ، اعتبار اجتماعی و تأکید را توضیح دهندهی چگونگی کارکرد سرمایهی اجتماعی در کنش های ابزاری و اظهاری می داند (لین، 2001: 20به نقل از موسوی و توسلی، 1384: 11).
با توجه به مباحث لین، ملاحظه شد که وی صرفاً بر منافع فردی سرمایهی اجتماعی تأکید دارد و سرمایهی اجتماعی را در وحلهی اول، امری شخصی می داند که افراد با هدف کسب منافع برای خود، اقدام به سرمایه گذاری در روابط اجتماعی می کنند.
فرانکوئیس نیز وجه مشترک تمامی تعاریفارائه شده را “ملاحظهی دیگران” می داند. همچنین در مبحث سرمایهی اجتماعی، کمیت و کیفیت روابط اجتماعی ملاک اصلی محسوب می شود.
خلاصه ای از سایر تعاریفارائه شده از سرمایهی اجتماعی از صاحب نظران معروف در قالب جدول 3-1 گردآوری شده است:

جدول 3-1: سایر تعاریفارائه شده از سرمایهی اجتماعی
کارل مارکس همبستگی از روی اجبار: پناهدگان و مهاجران در کنار هم در یک محله
جورج زیمل داد و ستدهایی که افراد در زندگی اجتماعی صورت می دهند، قواعد و هنجارهای آن
امیل دورکیم و پارسونز تعهداتی که مبنای آنها ارزشها و هنجارهای اجتماعی است.
ماکس وبر مفاهیمی که به اعتماد معطوفند.
گلن لوری تفاوت در میزان برخورداری از فرصت ها (از طریق ارتباطات اجتماعی) برای جوانان وابسته یا غیر وابسته به اقلیتهای نژادی
بیکر منبعی که کنشگران، آن را در ساختارهای خاص اجتماعی می گیرند.
اینگلهارت فرهنگ اعتماد و مدارا که در شبکه های گسترده سازمان های داوطلبانه می روید.
شیف مجموعه ای از عناصر ساختار اجتماعی که بر روابط میان مردم اثر می گذارد.
کرینت نروکی نی کی نیروی سازنده ای که محصول اعتماد، نیک اندیشی، همکاری و پیوندهای پایدار اجتماعی است.
ولکوک و نارایان هنجارها و شبکه هایی که باعث می شود افراد به صورت دسته جمعی عمل کنند.
لیدا جی هانیفان مواردی قابل مشاهده در بیشتر زندگی های روزانه افراد مانند حسن نیت، همدردی، رفاقت و مراوده های اجتماعی بین افراد و خانواده ها که باعث ایجاد یک بخش اجتماعی می گردد.
سازمان همکاری و توسعهی اقتصادی شبکه ها باهم از طریق هنجارها، ارزش ها و مفاهیم مشترک باعث فعال سازی همکاری در گروه ها و بین آنها می گردند.
استیونز همکاری در جهت بدست آوردن یک هدف مشترک
ریچارد برت دوستان، همکاران و تماسهای عمومی تری که فرد از طریق آنها، فرصت هایی برای به کارگیری سرمایه های مالی و انسانی خود بدست می آورد.
مأخذ: ذاکر صالحی(1387: 27) و دیگریافته های تحقیق

3-2-5- جنبه های سرمایهی اجتماعی
ناهاپیت و گوشال سه جنبهی متمایز برای سرمایهی اجتماعی قائل اند:
1- جنبهی ساختاری شامل روابط شبکه ای، پیکربندی روابط شبکه ای و سازمان مناسب
2- جنبهی شناختی شامل زبان و اسطوره های مشترک
3- جنبهی ارتباطی شامل اعتماد، هنجارها، تعهدات و انتظارات متقابل و هویت مشترک (ذاکرصالحی، 1387: 28).
الوانی و تقوی (1381) دسته بندی دیگری از ابعاد سرمایهی اجتماعی را که توسط گروه کِندی دانشگاه هاروارد انجام شده استارائه داده اند. این گروه مطالعاتی ابعاد یازده گانه ای را شناسایی کرده اند که عبارتند از: اعتماد اجتماعی، اعتماد میان نژاد های مختلف، مشارکت سیاسی عادی، مشارکت سیاسی نقادانه، رهبری مدنی ، مشارکت مدنی، پیوندهای اجتماعی غیر رسمی ، بخشندگی و مشارکت داوطلبانه ، مشارکت مذهبی ، تنوع معاشرت و دوستی ها که در مطالعات انجام شده در داخل و خارج از کشور بیشتر این ابعاد پوشش داده شده است (به نقل از همان).

3-2-6- سطوح سرمایهی اجتماعی
سرمایهی اجتماعی را می توان در سه سطح خرد، میانه و کلان بیان و بررسی کرد:

سرمایهی اجتماعی آوندی (سطح خرد)
هر فرد در ارتباط دو طرفه خود با کنش گر دیگر، به واسطهی همکاری و حمایتی که پرداخت یا دریافت می کند، ذخیره ای از سرمایهی اجتماعی را برای خود به وجود می آورد که از آن به عنوان سرمایهی اجتماعی آوندی نام برده می شود (گروتاارت، 2004 به نقل از مؤیدفر، 1385: 64).
در این سطح منافعی مورد نظر است که فرد به سبب عضویت در گروه و بهره برداری از سرمایهی اجتماعی بدست می آورد.

سرمایهی اجتماعی هم وندی (سطح میانه)
ساخت یک شبکه یا نظام اجتماعی بر پایهی هنجارهای مشترک و رفتارهای هدفمند، در راستای تأمین ارزش های درونی کنش گران موجب تقویت روابط متقابل افراد عضو خود می شود. علاوه بر آن همکاری و حمایت های متقابل افراد درون شبکه نسبت به یکدیگر تسهیل پیدا می کند و انباشت سرمایهی اجتماعی درون شبکه را موجب می گردد که از آن به عنوان سرمایهی اجتماعی هم وندی نام برده می شود (گروتاارت، 2004 به نقل مؤیدفر، 1385: 65).

سرمایهی اجتماعی پیوندی (سطح کلان)
ساختار کلان یک جامعه متشکل از نظام ها، سازمان ها و شبکه های گوناگون اجتماعی است که به واسطهی فعالان و اعضای آن، هویت می یابد. اما توجه به این نکته ضروری است که عضو هر شبکهی اجتماعی بدون آن که درون چارچوب قانونمند آن شبکه محصور باشد، عضو یک جامعه در سطح کلان بوده و قدرت انتخاب در برقراری ارتباط و تقابل با سایر اعضا از سایر شبکه های اجتماعی را دارا است. هنگامی که روابط بین اعضای شبکه های گوناگون، مرز هنجارهای شبکه ها را مانند هنجارهای مذهبی، فرهنگی، قومی، جنسی، نژادی و قانونی، در نوردد و شبکه ها را به هم پیوند زند، ذخیره اجتماعی را برای شبکه های به هم پیوسته به وجود می آورد که از آن به عنوان سرمایهی اجتماعی پیوندی نام برده می شود (به نقل از همان).
3-2-7- وجه منفی سرمایهی اجتماعی
از سرمایهی اجتماعی همانطور که می توان به عنوان عاملی مثبت در جامعه یاد کرد می توان از آن برای اهداف منفی هم استفاده کرد. در بعضی از مطالعات از این نوع سرمایه به عنوان عامل بازدارنده ای در تولید یاد می شود. برای نمونه، سازمان ها و شبکه های بسته و ارتباطات شخصی قوی می توانند به عنوان شبکه های مافیایی عمل نموده و اثر منفی داشته باشند (امیری و رحمانی، 1385: 113).
کارتل ها و تراست های اقتصادی می توانند در کاهش اضافه رفاه اجتماعی مصرف کننده دخیل باشند بنابراین به این دلیل سرمایهی اجتماعی منفی نیز محسوب می شوند.

3-2-8- شاخص های اندازه گیری سرمایهی اجتماعی

دانلود پایان نامه

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته مدیریت همه موضوعات و گرایش ها : صنعتی ، دولتی ، MBA ، مالی ، بازاریابی (تبلیغات – برند – مصرف کننده -مشتری ،نظام کیفیت فراگیر ، بازرگانی بین الملل ، صادرات و واردات ، اجرایی ، کارآفرینی ، بیمه ، تحول ، فناوری اطلاعات ، مدیریت دانش ،استراتژیک ، سیستم های اطلاعاتی ، مدیریت منابع انسانی و افزایش بهره وری کارکنان سازمان

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

سرمایهی اجتماعی به طور مستقیم قابل اندازه گیری نیست ولی می توان از شاخص های نمایندهی آن استفاده نمود که در این بخش به معرفی شاخص های مربوطه می پردازیم و در نهایت بیان می کنیم که از چه شاخصی در این مطالعه استفاده شده است.
برای اندازه گیری سرمایهی اجتماعی می توان از ابزارهای کمّی (مقداری) و کیفی (غیر کمی) استفاده کرد و در این امر باید توجه کرد که در عین حفظ تعادل میان استفاده از دو ابزار، ابعاد سرمایهی اجتماعی را نباید محدود کرد و شاخص سرمایهی اجتماعی باید تا حد ممکن ابعاد بیشتری از سرمایهی اجتماعی را پوشش دهد و معطوف به یک بعد از سرمایهی اجتماعی نباشد.
برای اندازه گیری سرمایهی اجتماعی، پوتنام به شواهد مربوط به تغییر ارزش های افراد توجه کرده است و او بر نتایج پیمایش هایی که در سطح آمریکا انجام داده تأکید داشته است. وی از پاسخ های پرسشنامه های استاندارد پیمایش اجتماعی عمومی که در سال 1974 توسط مرکز نظر سنجی ملی دانشگاه شیکاگو اجرا شده بود استفاده کرده است.
“این پرسش نامه ها در پیمایش ارزش های جهانی مورد استفاده قرار گرفته اند و به پوتنام و همکارانش اجازه داده اند که سطح اعتماد تعمیم یافته را نه تنها در زمان های مختلف بررسی کنند بلکه این مقایسه را در کشورهای مختلف انجام دهند” (فیلد، 2003: 158).
پیمایش ارزش های جهانی یک سؤال عمده داشت و این بود که آیا شما خواهید گفت که اکثر مردم قابل اعتماد هستند یا باید با آنها بسیار محتاطانه رفتار کرد؟ که در این تحقیق مردم این گونه پاسخ داده اند که فقط 30 درصد مردم قابل اعتماد هستند (اسویندسون و اسویندسون، 2009: 354).
در برخی از معیارها به جای سنجش سرمایهی اجتماعی، اقدام به اندازه گیری اجزای ساختاری آن مانند شبکه ها و اعتماد و از روش تحلیل مؤلفهی اصلی پیشنهادی ساباتینی (SPCA) و یا تحلیل مبتنی بر شبکه های پوتنام و روش های واریانس –کواریانس استفاده کرده اند؛ برخی از معیارها مانند معیار پیشنهادی فوکویاما، یک اندازه گیری غیر مستقیم از میزان سرمایهی اجتماعی است. نقص عمدهی این روش های تجربی این است که تقلیل گرایی را بنای تفسیر خود قرار داده اند یعنی برای اندازه گیری سرمایهی اجتماعی به یک یا دو بعد از سرمایهی اجتماعی بسنده کرده اند.
همچنین استفاده از فضای فازی، هندسه فراکتالی، روش استون هیوز(2002) ، روش داگوم(1996) و تکنیک تحلیل عاملی مقیاس چند وجهی، روشهای دیگری برای اندازه گیری سرمایهی اجتماعی هستند که محققین پیشنهاد می کنند.
در روش استون و هیوز، میزان سرمایهی اجتماعی بین صفر و یک بدست می آید و در روش داگوم در واقع از الگوسازی متغیرهای پنهان استفاده کرده و سطح سرمایهی اجتماعی را تخمین می زنند.
با توجه به پرسشنامه ها و طرح های آماری که توسط سازمان هایی مانند انجمن سرمایهی اجتماعی ، آمایش ارزش های جهانی و مطالعهی ارزش های اروپایی ها و دیگر آمایش هایی که برای اندازه گیری سرمایهی اجتماعی در سطح جهان منتشر و صورت گرفته است می توان به موارد زیر اشاره کرد که در این موارد با استفاده از طرح های آماری و تهیه پرسشنامه، ارزش های افراد برای اندازه گیری سرمایهی اجتماعی بررسی شده و میزان سرمایهی اجتماعی تخمین زده شده است.
از میان طرح ها و مطالعات آماری انجام شده می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1– آمار پایه ای انجمن سرمایهی اجتماعی
2- مطالعهی ارزش های اروپایی ها و آمایش ارزش های جهانی
3- آمایش اجتماعی عمومی
مرکز تحقیقات ملی عقیدتی دانشگاه شیکاگو

در ادامه می توان به سؤالاتی که در این آمایش ها و پرسشنامه ها برای اندازه گیری
سرمایهی اجتماعی مطرح شده است اشاره کرد:
– اسم کوچک چند نفر از همسایه هایتان را می دانید؟
– آیا به پلیس شهر خود اطمینان

دیدگاهتان را بنویسید