عوامل مؤ ثر بر شادی چیه؟

عوامل مؤ ثر بر شادی:

مجموعه نظریه پردازان و محققان در کارای عملی خود تلاش کردن منابع و عوامل مؤثر بر شادی یا خوش حالی رو معرفی کنه. آرگایل،(2001) در کتاب خود به عنوان: روان شناسی شادی به این مباحث پرداخته. این منابع و عوامل می تونه  تحت مجموعه عوامل روانی، جسمی، اجتماعی، اقتصادی، مذهبی، الهی و فرهنگی مورد بحث قرار گیرد. از منابع عوامل روانی میشه به شخصیت و جنبه های اون، سبکای شناختی، ورضایت مندی و سلامت روانی اشاره داشت. از منابع و عوامل جسمی : سلامتی، تغذیه، خواب، استراحت، فعالیتای جنسی و تمرینای ورزشی وسایر عوامل عادی ترینه. موفقیت و تأیید اجتماعی، ارتباطات اجتماعی و روابط صمیمی، خونواده، عشق و صمیمیت مثل منابع و عوامل اجتماعی شادیه. از منابع و عوامل اقتصادی شادی میشه به کار، درآمد، ثروت، رفاه اجتماعی، پیشرفت اقتصادی و رشد درآمد ملی اشاره داشت. حضور در مراسم  اماکن مذهبی، رابطه با خدا، باور به اصول وفروع دین وتوجه به معنویات مثل منابع و عوامل مذهبی و معنویه. از عوامل فرهنگی میشه از پیشرفت علمی و فرهنگی، تحصیلات، هنر و رسانه های جمعی نام برد. تفریح وگذراندن اوقات فراغت از منابع و عوامل شادیه که دارای جنبه های روانی، جسمی، اجتماعی و فرهنگی ومحیطیه.

عوامل روانی شادی:

شخصیت((Personality

تحقیقات جور واجور نشون میده که جنبه های شخصیتی افراد بر شادمانی اونا اثر زیادی داره. دو بعد شخصیت آدم در تعیین اندازه شادمانی از اهمیت بیشتری دارن (آیزنک،1378). یکی از این دو بعد رو برون گرایی((extraversion و آرامش و دیگری رو داخل گرایی(Introvrsion) و عصبانیت نامید. اون عقیده داره بیشتر مردم شخصیتی تک بعدی و افراطی ندارن، یعنی فرد طبیعی کسیه که نه به طور کاملً داخل نگره و نه به طور کاملً برونگرا؛ نه عصبانی و خشنه و نه به طور کاملً آروم و خونسرد. روان شناسا درباره اثر شخصیت بر اندازه شادمانی تحقیقات زیادی کردن که همه رابطه مثبت  برون گرایی بر شادی رو تأیید می کنن (آیزنک،1378).

جنبه های شناختی شخصیت:

1-خوش بینی[1]:خوش بینی خلق یا نگرشیه که با انتظار یه آینده مطلوب همراه بوده و فرد اون رو از دید اجتماعی موافق خواست خود آزمایش می کنه. خوش بینی به این باور مربوطه که در آینده پیامدای مطلوبی بدست میاد بدون این که توانایی فرد واسه کنترل این پیامدها در نظر گرفته شه(تیگر،1979 ).

2-امید[3]: امید رو که سازه ای بسیار نزدیک به خوش بینیه ریک اسنایدر(2000)، به عنوان سازه ای شامل دو مؤلفه معنی سازی کرده. توانایی طراحی گذرگاهایی به طرف هدفای مطلوب برخلاف مشکلات موجود و کارگذارانگیزه اش واسه به کار گیری این گذرگاها. امید در طول نوزادی، کودکی و نوجوونی به شکلی روشن و تعریف شده رشد می کنه. کودکانی که ذات امیدوار در اونا پرورش پیدا میکنه معمولاً والدینی دارن که به عنوان سرمشقای نقشی امیدوار عمل میکنن و فرزندان خود رو در تهیه و اجرای طرحایی واسه کنار زدن مشکلات در جهت آرمانای مهم راهنمایی می کنن(کار،1385،ص181).

کودکی-نام-تصویر

3-عزت نفس: ویلیام جیمز(1985)، عزت نفس رو به عنوان احساس خود ارزشی که از نسبت موفقیتای واقعی برموفقیتای ادعا شده به دست میان تعریف کرده. منظور اون از این موفقیتای ادعا شده محاسبه موفقیتای بالقوه ایه که بوسیله ارزشا، آرمانا و آرزوهامون ازآنا آگاهی پیدا می کنیم(کار، 1385،ص377).

عوامل جسمی شادی:

الف) سلامتی: انگار سلامتی یکی از دلیلای شادیه. از طرفی، خلق سرحال سیستم ایمنی بدن رو فعال می سازه و نگاه به زندگی رو در فرد مثبت می سازه. امام صادق(ع) در این مورد می فرماید: پنج چیزه که هرکی یکی از اونا رو نداشته باشه، پیوسته زندگی اش تیره، عقلش پریشون ودلش گرفتار باشه و اولین آ نا تندرستیه(مجلسی، 1412ق، ج1، ص13).

ب)تغذیه: خوردن و آشامیدن یکی از منابع لذته و یکی از منابعیه که بر اساس نیازای روان شناختیه. تحقیقات نشون دادن که مصرف بیشتر از حد بعضی از خوردنیا و آشامیدنیا موجب افزایش احتمال دچار شدن به بیماریای جسمی ومشکلات روانی می شه. مثل این خوردنیا، غذاهای آماده مثل ساندویچ، پیتزا(کش لقمه) و سرخ کردنیا، شکر، شکلات، قهوه و نوشیدنیای دارای کافئینه(آرگایل، 1383، ص57).

ج)ورزش و بقیه عوامل: فعالیتای اجتماعی وارتباط جنسی عادی ترین منبع هیجانات مثبت هستن. خلقیات مثبت و رفت و آمد پذیری با هم رابطه نزدیک دارن.  خواب و استراحت بیشترین وقت مردم رو به خود اختصاص میده. در کشورای اروپایی، یکی از تفریحای روزای تعطیل «آرمیدن در آفتاب» است(آرگایل، 1383، ص58). تمرینای ورزشی آسون ترین و قوی ترین راه ایجاد خلق مثبت، تحت شرایط تجربیه و به وسیله روشای دیگه پژوهشی هم، نشون داده شده. اثر اون به اندازه ای روشنه که تمرین ورزشی بعضی وقتا به عنوان «ضد افسردگی» توضیح شده. در سطح فیزیولوژیکی، ورزش درکوتاه مدت به رهایی آندروفینا که مواد شیمیایی مثل مرفین هستن ودر مغز تولید می شن، منجر می شه. وقتی این مواد رها می شن احساس سرحالی به آدم دست میده(کار، 1385، ص415).

عوامل محیطی و اجتماعی:

الف) محیط، آب و هوا و جغرافیا: به بیان کلی محیطای فیزیکی مطلوب تر رابطه متوسطی با شادمانی دارن. جای جغرافیایی وسایر جنبه های محیط، با داشتن احساسات مثبت قوی با زندگی در محیط طبیعی به جای محیط مصنوعی همبستهه. ساکنان مکانای جغرافیایی که دارای فضای سبز و چشم انداز گسترده س احساس مثبت گزارش می کنن آب و هوای خوب خلق مثبت رو بوجود میاره وقتی که آفتاب می درخشه هوا گرمه ولی نه زیاد گرم و اندازه رطوبت پایینه مردم خلق مثبت تری رو گزارش می کنن. اما تعجب آوره که باران معمولاً ما رو سرحال نمی کنه، شاید به این خاطره که امتیازات فوری نداره. مردم در مناطق ییلاقی ودر موقعیتای طبیعت وحشی مثل کوهستان احساسات مثبت قوی دارن. آمریکاییا از مناطق پارکای وحشی خود حال می کنن. حتی دیدن فیلم ویدیویی طبیعت وحشی باعث کاهش فشار خون می شه. استراحت، آرامش، غذای خوب و فعالیتای مربوط به فراغت، همه اثرات کوتاه مدت مثبت بر شادمانی دارن( آرگایل،2001).

آرامش

ب)روابط اجتماعی: روابط اجتماعی یکی از بزرگترین منبع شادیه و همه ارتباطات اجتماعی، شادی رو تحت اثر قرارمی بده. ازبین ارتباطات اجتماعی میشه به سه گروه خویشاوندی، دوستیا و آشنایان اشاره کرد(آرگایل، 1383،ص227). رسول خدا(ص) فرمود: به حاضر و غائب امتم تا اونا که در پشت مردان و رحم زنا هستن تا قیامت سفارش می کنم که صله رحم کنن و هر چند تا یه سال راه از دور باشه، چون این کار از دیانته(کلینی،1401، ص447). روابط حمایتی نزدیک بین والدین و فرزندان، بین خواهران و برادران و بین اعضای خونواده گسترده، ساپورت اجتماعی موجود رو واسه تموم اعضای خونواده زیاد می کنه. عشق یکی از بهترین راه های میل به شادی پایداراست(آیزنک،1375). وازدواج مهمترین عامل حساب می شه، عشق منبع اصلی احساس خوشیه(آرگایل،1383،ص227).  وازنشانهای قدرت اونه که براتون از جنس خودتون همسرانی آفرید تا به ایشون آرامش یابید، و میان شما دوستی و مهربانی نهاد. در این عبرت هاییه واسه مردمی که تفکر می کنن[4].

آرامش

عوامل فرهنگی:

الف) فرهنگ: درمطالعهای بین فرهنگی همیشه بین سلامت ذهنی و زندگی در دموکراسی پایدار وعاری از سیستم سیاسی و اختلاف نظامی، رابطه مثبت به دست آمده. فرهنگایی که در اونا برابری اجتماعی هست، میانگین یا متوسط سطح سلامت ذهنی بسیار بالاس.

ب) تحصیلات: سطح تحصیلات اتحاد مثبتی با شادمانی داره و این رابطه به ویژه واسه گروه های کم در اومد در کشورای پیشرفته و جامعهای آماری در کشورهای فقیرتر، قویه(داینر وهمکاران، 1999).

مذهب وعوامل مذهبی:

الف) دین داری وشادی: مذهب آثار مثبتی بر سلامت ذهنی، خصوصاً برسلامت داره، و هم بر خوش حالی کلی بهداشت جسم وروان اثر داره. بیشترین اثر اون بر سلامت جسم و روونه. قدرت باورها، اطمینان یا قطعیت وجودی فرآیندیه، که نه فقط و نه فقط در مورد اعتماد به زندگی پس از مرگ، بلکه در جفت و جور آوردن معنی و هدف زندگی نقش داره. فعالیتای مذهبی، هیجانات مثبت قوی بوجود میاره، مراسم و مراسم مذهبی نبز احساسات جامعه پسند تولید می کنه و با حضور بقیه احساس وحدت ساخته میشه.امتیازات مذهب واسه سلامتی، واسه آدمایی که دلبستگی زیادی دارن، واسه سالخوردگان، واسه بنیاد گرایان در بیشترین حد قرار داره، چون اونا به باورهای خود اطمینان دارن و اونا رو قطعی تلقی می کنن. الیسون[5](2001) نشون داد که بعد از موندگاری ساپورت اجتماعی و عبادتای خصوصی، ایمون استوار موجب شادی می شه (الیسون،2001،صص99-80). که در مطالعه دیگری نشون داده  که حضور در کلیسا و عبادت خصوصی، از راه اثر بر باورا و ایمون، سلامتی رو متأثر می سازه. تحقیقات دیگری رابطه بین مذهب با بحران در زندگی رو ثابت کردن. زنان بیوه ای که از دید مذهبی در سطح پایین تری قرار داشتن، در مقایسه با زنان مذهبی لذت کمتر و شادی کمتری رو از زندگیشون گزارش کردن. در بین مادرانی که کودک معلول داشتن، مادرانی که ایمون مذهبی قوی داشتن، در مقابل افسردگی کمتر ضعیف بودن. هم اینکه آدمایی که ایمون قوی داشتن شادمانی بیشتری رو بعد از طلاق، بیکاری، مریضی، یا داغدیدگی گزارش کردن (الیسون،2001،صص99-80).

[1]-Optimism

[2]-Tiger

[3]-Hope

[4]-سوره روم آیه 21

[5]-Ellison