نمونه طرح درس علوم (پایه اول)

نام درس : علوم

موضوع : بخش گیاهان

صفحه ی درس : 30-31-32-33

پایه : اول

مقطع : ابتدایی

مدت تدریس : 45 دقیقه

زمان اجراء 25 دقیقه

تاریخ : 10/10/84

روز اجراء :  شنبه

سال تحصیلص : 85-84

تعداددانش آموزان : 10 نفر

نام مدرسه : دبستان غیر دولتی دنیای دانش

نام معلم : فاطمه الیاسی 

 

هدف کلی آموزشی: با قسمتهای مختلف گیاه آشنا شود

هدفهای جزئی آموزشی

الف) دانستنی ها

1- قسمتهای مختلف گیاه را نام ببرید

2- به حفظ گیاهان علاقمند می شوند.

3- به ارزش وجود گیاهان در طبیعت پی می برند.

4- نسبت به آفریدگار طبیعت و گیاهان ابراز علاقه می کند.

ب) مهارتها

1- قسمتهای مختلف گیاه را در روی گیاهان واقعی نشان دهند.

2- ریشه های یک پیاز را در آب پرورش دهند.

ج) نگرشها

1- نسبت به گیاهان و شرایط زندگی آنها ابزار علاقه می کنند.

2- به حفظ گیاهان علاقمند می شوند.

3- به ارزش وجود گیاهان در طبیعت پی می برند.

4- نسبت به آفریدگار طبیعت و گیاهان ابراز علاقه می کند.

 

هدفهای رفتاری شامل :

الف- حیطه شناختی

1- قسمتهای مختلف گیاه را نام می برد(دانش)

2- درباره فعالیتهای خود و دیگران اظهار نظر می کند ( درک وفهم)

3- تفاوت موجود در ریشه ها را بیان می کند ( تجزیه و تحلیل)

ب- حیطه عاطفی

1- به اطراف خود با دق نگاه می کند (توجه)

2- به آفریده های خدا ارج می نهد ( واکنش)

3- به ارتباط با افراد گروه علاقه نشان مدهد (ارزش گذاری)

4- به طبیعت و حفظ زیبایی های آن علاقه نشان می دهد. ( ارزش گذاری)

ج) حیطه حرکتی

1- با گردش در طبیعت به جمع آوری گیاهان مختلف می پردازد (اجرای مستقل )

2- با استفاده از مقوا و چسب و ریشه های مختلف گیاه که جمع آوری کرده کاردستی درست می کند (اجرای مستقل)

3- ریشه یک پیاز را در آب پرورش می دهد. ( اجرای مستقل)

 

روشهای تدریس :

روش ترکیبی شامل ( گردش علمی- بحث و گفتگو- سخنرانی- مشارکتی- همیاری بارش ذهنی)

علت استفاده از روش ترکیبی

از آنجا که این روش در برگیرنده کلیه فعالیتهای یادگیری می باشد و از نظر روانشناسان و دست اندر کاران تعلیم و  تربیت مناسب ترین شیوه در موقعیتهای مختلف می باشد و در این صورت دانش آموزان علاوه بر همکاری، مهارتهای اجتماعی خود را گسترش داده و از رقابت ناسالم آنها جلوگیری به عمل می آید در ضمن استفاده از این روش باعث توانایی حل مسئله و دستیابی به تفکر خلاق نیز می شود.

الگوهای تدریس : الگوی مشارکتی و همیاری

نحوه تعامل و چینش کلاس : به مدت دایره وار و روی زیر انداز می نشینند.

مواد و وسایل آموزشی :

مینی بوس برای رفتن به باغ جهانشهر- چند نوع گیاه  مختلف- چند نوع ریشه مختلف گیاهان چند  نوع ریشه خوراکی و دارویی- پیاز- لیوان- آب- کتاب درسی- گچ و تخته پاک کن- دوربین عکاسی- مقوا رنگی- چسب مایع- زیر انداز

فعالیتهایی مثل از تدریس (مقدماتی )             10 دقیقه  

1- دعای شروع- سلام و احوال پرسی- حضور وغیاب

سلام و احوال پرسی-خواندن دعای شروع توسط بچه ها و معلم- حضور و غیاب چشمی دقت در وضع جسمی و روحی بچه ها- بررسی علت غیبت دانش آموزان در روز گذشته.

2- رسیدگی به تکالیف گذشته

با کمک سرگروهها- فعالیت جدول را کامل کنید صفحه 29 کتاب علوم بخش جانوران را بررسی می کنیم و اشکلات را به کمک خود بچه ها برطرف می کنیم.

3- گروه بندی

در یک جعبه 10 تا کلمه که نشانه ی اول آنها 2 تا 2 شبیه هم باشند را می ریزیم و از هر دانش آموز می خواهیم که یک کلمه را بردارد بعد آنهایی را که نشانه ی اول کلمه هایشان شبیه هم است را در یک گروه قرار می دهیم و 5 گروه دو نفره تشکیل می دهیم. (به خاطر تعداد کم بچه ها گروهها را دو نفره می کنیم)

رئوس مطالب

مفهوم گیاهان – ریشه – ساقه – برگ – گل – میوه – انواع ریشه ها – کار ریشه ها – فواید ریشه ها

4- معرفی درس جدید و ایجاد انگیزه برای پذیرش آن

قبل از ورود بچه ها در کلاس تصویری از یک باغ را روی تخته کلاس نصب کردم به محض ورود بچه ها به کلاس سؤالات آنها درباره ی علت چسباندن این تصویر شروع شد با توجه به اینکه آنها از قبل می دانستند که قرار است امروز برای گردش علمی به باغ جهانشهر بروند با ذوق و شوق فراوان درباره ی چیزهایی که در تصویر می دیدند با هم بحث و گفتگو می کردند من هم با گچ کلمه ی باغ را بزرگ روی تخته ی سیاه نوشتم و از آنها خواستم هر چه از شنیدن این کلمه به ذهن آنها می رسد را بیان کنند. (بارش ذهنی) (بعد بچه ها را آماده کردم و با صف سوار مینی بوس شدند تا به باغ جهانشهر برویم)

فعالیتهای ضمن درس (ارائه مطلب) 25 دقیقه

1- شروع ارائه – اختتام

بعد از اینکه به باغ جهانشهر رسیدیم وسایل را به قسمتی که از قبل فکرش را کرده بودم منتقل کردیم زیراندازی را که با خود برده بودیم پهن کردیم و بچه ها به صورت دایره روی آن نشستند. چند دقیقه برای آنها در مورد کارهایی که باید انجام بدهند صحبت کردم و قرار شد هر گروه از بچه ها تعدادی گیاه مختلف را از ریشه بکنند و با یکدیگر درباره ی آنها مشورت کنند و بعد از 5 دقیقه برگرند و گیاهان و ریشه های جمع آوری شده را طبقه بندی کنند و روی مقواهایی که با خود به همراه آورده اند بچسبانند تا در آخر کار درباره ی آنها توضیح دهند (البته برای آنها توضیح دادم که این گیاهان به عنوان علف هرز شناخته می شوند و برای کشاورزان فایده ای ندارند و فقط برای مصرف علوفه حیوانات استفاده می شوند. سپس کندن چند تای آنها ضرری ندارد و کمک می کند به آقای باغبان وگرنه ما هرگز نباید به گیاهان آسیب برسانیم و در حفظ آنها به خاطر فوایدی که به ما و طبیعت می رسانند کوشا باشیم.)

بعد از 5 دقیقه که بچه ها با شوق فراوان دنبال انواع ریشه ها و گیاهان بودند و من در کنار آنها مراقبشان بودم و با دقت کامل به سؤالات احتمالی آنها جواب می دادم بچه ها دوباره دور هم جمع شدند و هر گروه شروع به تفکیک و طبقه بندی و چسباندن انواع ریشه ها و قسمتهای مختلف گیاهان کردند و من نیز در کنار آنها با خوشحالی نظاره گر کار زیبای آنها بودم که با چه دقت و علاقه ای کارهایی را از آنها خواسته بودم انجام می دهند و با یکدیگر صحبت می کنند اگر گروهی چیزی کم داشت به هم دیگر کمک می کردند. چیزی که برای من خیلی لذتبخش بود این بود که نه تنها بچه ها به تفاوتهای ریشه ها و مختلف بوده آنها و قسمتهای مختلف گیاه اشاره می کردند بلکه به تفاوتهای انواع ساقه ها و برگها و … نیز توجه کرده بودند و ناخودآگاه ادامه ی تدریس بخش گیاهان را برای من سهل تر کرده بودند. لازم به ذکر است که از قبل چند نوع ریشه ی خوراکی (شلغم – پیازچه – تربچه) نیز تهیه و با کمک یکی از اولیاء در قسمتی از باغ کاشته بودیم و از بچه ها خواستیم هر کدام یکی از آنها را از زمین در بیاورند، درباره ی آن صحبت کنند و بعد با خود به خانه ببرند و مصرف کنند. همچنین چند نوع ریشه ی دارویی که از عطاری تهیه کرده بودم که ضمن تدریس آنها را نیز به بچه ها نشان دادم و درباره ی فایده های آنها صحبت کردیم.

ارزشیابی تکوینی (مرحله ای)

با طرح سوالات زیر به میزان آموخته های دانش آموزان گام به گام پی می بریم.

1- یک گیاه چند قسمت دارد.

2- ریشه ها چه فرقی با هم دارند.

3- سه ریشه ی خوراکی را نام ببرید.

فعالیتهای تکمیلی شامل             زمان لازم 10 دقیقه

1- جمع بندی و نتیجه گیری:

بعد از اتمام کار از هر گروه می خواهم کار خود را به طناب و گیره ای که بین دو درخت بسته بودم وصل کنند همه به کارهای یکدیگر نگاه کنند و با هم صحبت کنند که چه چیزهایی یاد گرفتند، چه نتیجه ای از چسباندن انواع ریشه ها گرفتند، آیا در موقع انجام کار به مشکلی برخوردند، چگونه آن را حل کردند و از کدام دوست خود کمک گرفتند.

2- ارزشیابی پایانی (سنجش رفتار خروجی)

در این قسمت از گروه اول می خواهم که با نشان دادن یک گیاه قسمتهای مختلف آن را نشان دهند و نام ببرند.

از گروه دوم می خواهم درباره ی انواع ریشه ها صحبت کنند.

از گروه سوم می خواهم درباره ی ریشه های خوراکی صحبت کنند.

از گروه چهارم می خواهم بگویند چرا یک درخت را از ریشه در نیاوردند تا به تفاوت ریشه ی گیاهان کوچک و درختان بزرگ هم پی ببرند.

از گروه پنجم می خواهم درباره ی فایده ی ریشه در گیاهان و ضرورت حفظ گیاهان در طبیعت و … صحبت کنند تا مطمئن شوم به اهدافی که از قبل برنامه ریزی کرده بودم رسیده اند و اگر نقصی در کار بود با کمک خود بچه ها برطرف می کنیم.

 

 

3- تعیین تکلیف و فعالیتهای خارج از کلاس

به طور عملی به بچه ها یاد می دهم که چگونه یک پیاز را از قسمت ریشه در یک لیوان آب بگذارند و به چه مقدار آب بریزند که فقط به قسمت ریشه پیاز برسد بعد از آنها می خواهم که در منزل هر کدام یک پیاز داخل آب بگذارند و فردا به کلاس بیاورند و هر روز آن را مشاهده کنند آب آن را عوض کنند و مشاهدات خود را در گروه بیان کنند و با گروههای دیگر درباره ی آن مشورت و گفتگو کنند و به من گزارش دهند.

همچنین یک نقاشی زیبا از محلی که رفته بودند بکشند و به کلاس بیاورند.

«بعد از اتمام کار با کمک بچه ها وسایل و زیرانداز را جمع کردیم. بچه ها دستهایشان را شستند و به آنها اجازه دادم 1 ساعت در فضای زیبای باغ به گردش و بازی بپردازند و از هوای تمیز آن لذت ببرند. همچنین برای تشویق بچه ها وقتی به کلاس برگشتیم تمام کارهای آنها را به برد کلاس نصب کردم.»

 

 

 

 

طرح خورشیدی موضوع تدریس

 

 

 

 

 

 

 

 

 

علوم: با انواع گیاهان و قسمتهای مختلف آن آشنا می شود، ریشه های آنها را طبقه بندی می کند.

ریاضی: در نشان دادن قسمتهای مختلف گیاه از اعداد و جمع آنها استفاده می کند (گرد بودن تنه ی درختان مفاهیم بالا – پایین – پشت و …)

دینی: با دیدن طبیعت به قدرت لایزال الهی در آفرینش آنها پی می برد.

فارسی: با بکار بردن کلمات مختلف در هنگام صحبت کردن دایره لغات بچه ها وسیع می شود. همچنین کلمات هم آغاز را تمرین می کند.

بهداشت: بهداشت فردی (شستن دستها) بهداشت محیط (نریختن زباله) بهداشت اجتماعی (رفتار درست در حین کار گروهی و رعایت احترام متقابل) بهداشت روانی (نشاط فکری و روحی بچه ها)

نقاشی: با الهام از طبیعت شکل درختها را می کشد و آنها را به هر صورت که دیده رنگ آمیزی می کند.