پایان نامه درباره سلامت روان، کنترل بازار، آلفرد مارشال، نهاد خانواده

دانلود پایان نامه

در کیفیت زندگی آنهاست. به طورکلی، فرصت‌هایی که به زنان و مردان داده میشود در کشورهای مختلف و در استان‌های مختلف متفاوت است. همین‌طور، مسئله جنسیت خود نیز در تعیین کیفیت زندگی نقش اساسی دارد. کیفیت زندگی کودکان نیز توجه بسیاری از جامعه‌شناسان را به خود جلب کرده است. در حالی که روند افزایشی در اشتغال پدران و مادران در جوامع مختلف به چشم می‌خورد، مسأله مراقبت و نگهداری از کودکان خود به عنوان یک پدیدهی جدید در بسیاری از جوامع بروز کرده است. همین طور، فضای کافی برای بازی کودکان، کمبود تسهیلات و وسایل بازی، کمبود مطالعه در این زمینه و… همگی حتی بر رشد جسمی آنها تأثیر دارند. بنابراین، تا جایی که به زمینه‌های مورد اشاره مربوط میگردد، مطالعات مربوط به کیفیت زندگی، کیفیت زندگی این اقشار را تا حد زیادی میتواند تحت تأثیر قرار دهد. از این رو، متغیرها و مؤلفه‌های ذهنی کیفیت زندگی نیز از اهمیت بالایی برخوردارند و چه بسا بخش مهمی از احساس نارضایتی مردم مرفه در جوامع پیشرفته ناشی از عوامل ذهنی باشد. زیرا در این جوامع، شرایط عینی مطلوب، برای بخش‌های مهمی از جمعیت، تا حدودی تحقق یافته است. مهم‌ترین معیارهای ذهنی کیفیت زندگی، به این شرح‌اند:
متغیرهای ذهنی
این دسته از عوامل که به عنوان خصوصیات مؤثر افراد جامعه به حساب میآید، و نقش مؤثری در کیفیت زندگی ایفاء مینماید، شامل ویژگی‌هایی از نوع حسن خلق، شادابی و… است. همین طور، سرمایه اجتماعی شامل شبکه ارتباطات اجتماعی و ویژگی‌هایی از این نوع، سهم مؤثری در کیفیت زندگی ایفاء مینماید وسایل ارتباط جمعی خود در ایجاد چنین خصوصیاتی بین مردم در سطح جامعه نقش مؤثر دارد. چنین روندی خود موجبات ارتقاء کیفیت زندگی را فراهم میآورد. ضمناً، با فراهم کردن زمینهی مطالعات کیفیت زندگی در این خصوص، به خصوصیات رفتاری، شخصیتی و سلامت روانی افراد و اعضای جامعه یا جوامع مختلف در قالبی مقایسه‌ای میتوان پی برد. بنابراین، مقایسه و ارزیابی کیفیت زندگی خود میتواند به غنای فرهنگی واجتماعی یک جامعه موردنظر بیفزاید. از جمله مهم‌ترین متغیرهای ذهنی به این شرح است:
( نگاه فرد به زندگی: نگاه فرد به مرگ عزیز، رنج، بیماری، درد، کمبودها، فقر و محدودیت‌ها؛ تعریفی که شخص از زندگی و معنای آن دارد؛ فلسفه‌ای که آگاهانه برای زندگی خویش تعریف کرده و یا ناخودآگاه در ذهن دارد؛ نگاهش به طبیعت و به هستی. به طور کلی جهان بینی فرد که نگاهش را به زندگی شکل میدهد. جهان‌بینی آموختنی است.
( این احساس فرد که حقوقش، البته حقوقی که بدان آگاهی دارد، تا چه حد در جامعه تأمین و یا پایمال میگردد.
( ارزیابی فرد از این که تلاش‌های خانواده و جامعه تا چه حد به بهبود زندگی او و تأمین نیازهایش کمک کرده است.
( نیازهای فرد، که به ویژه در جهان امروز، از ترکیبی پرتنوع و مدام در حال تغییر برخوردار است. فهرست نیازهای انسان معاصر به دلیل زندگی در محیطی که به شدت تحت کنترل بازاری است که محرکه اش نوآوری است، از مرز هزار نیاز گذشته است. موتور اقتصاد مدرن، مصرف لجام گسیخته است و جامعه مدرن بدون رشد مصرف نمیتواند به حیات خود ادامه دهد. تبلیغات مدرن به هر ترفندی نیازی جدید میآفریند و شهوت داشتن و حرص خواستن را در فرد دامن میزند. به هر حال دامنه نیازهای مادی انسان مدام رو به گسترش است. ولی انسان در عین حال موجودی است متفکر، خودآگاه، کاوشگر که با کنترل نیازهای مادی و پرداختن به نیازهای معنوی، میتواند حلقه تنگ زندگی مادی را بشکند و به عرصه‌هایی پاگذارد که لذتش چیز دیگری است. در این معنا و با توجه به قابلیت شگفت انگیز ذهن انسان در تعریف و بازسازی واقعیت و توانایی دستکاری درجهان بینی، میتوان گفت نیازهای معنوی نقشی اساسی در کیفیت زندگی انسان دارند. مهم ترین این نیازها به این شرح اند:
– کنجکاوی: انسان موجودی است که با کنجکاوی خود نه تنها به کشف و دستکاری در قوانین بنیادین طبیعت از جمله قوانین ماده و اطلاعات و ژن دست زده و برای خود سپهری آفریده، متفاوت با سپهر طبیعی و البته مصنوع انسان، بلکه افزون بر آن، میتواند فارغ از دغدغه کشف و یا اختراع و دستکاری و خلق، آزاد و بی خیال به تماشای طبیعت بنشیند و از درک سحر و افسون و کشف رازهای آن غرق در حیرت و لذت شود.
– میل به شناخت و درک و فهم جهان پیچیده و پرابهام وگیج‌کننده
– تخیل و تجسم: ساختن واقعیت به هر شکل آن در ذهن و خیال و تلاش برای تحقق آن در قالب هنر، علم و تکنولوژی
– میل شدید به رشد و توسعه و یادگیری مستمر
– نیاز به جستجوی معنایی برای هستی و سعی در تعریف این معنا در رابطه خود با دیگران که تجلی آن عشق است و یا یافتن معنایی در رابطه با طبیعت و یا فضا و کیهان و یا در رابطه با خدا و کل هستی.
– نیاز به خود شکوفایی و تعالی و توسعه مستمر که به گفته ابراهام مزلو، روان‌شناس، عالی‌ترین سطح نیاز انسان است. امروزه انقلاب اطلاعات و ارتباطات، فرصت‌های بسیاری برای ارضای نیازهای معنوی انسان- انسان بازیگر و انسان کاوشگر و انسان تماشاگر- فراهم آورده است. پژوهش‌ها نیز نشان میدهند، دامن زدن به این نیازها، برخلاف نیازهای مادی، به فرد این احساس را میدهد که زندگی‌اش از کیفیتی در شأن انسان برخوردار است60.
جدول شماره 1 ابعاد عینی و ذهنی کیفیت زندگی (مختاری، 1389)
رویکرد
بعد عینی
بعد ذهنی
پزشکی
– مسکن
– درآمد
– خدمات ارائه شده به بیمار
– روابط اجتم
اعی
– موقعیت اجتماعی
– حمایت اجتماعی
– روابط درون خانواده
– مراقبت های پزشکی
– میزان استقلال بیمار
– میزان وابستگی بیمار به دیگران
– رابطه پزشک و بیمار
– سنجش کارهای روزمره
– نوع و شدت و سابقه بیماری
– استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته پزشکی
– تصور یا ارزیابی بیمار از خود پس از بروز بیماری
– کارکرد نقش اجتماعی
– ارزیابی بیمار از سلامت کنونی خود
– امید به بهبودی
– رضایت از زندگی
– احساسات مثبت و منفی بیمار
فلسفی

– خصایل برجسته اخلاقی
– پرورش صفات نیکو
– حداکثر لذت و دوری از هر گونه درد و رنج
– عدالت اجتماعی
– حس کنجکاوی
رویکرد
بعد عینی
بعد ذهنی
اقتصاد
– سطح درآمدها
– هزینه ها
– پس اندازها
– فعالیت های اقتصادی
– حس رقابت جویی

– اشتغال و بیکاری
– رفاه مادی
– تامین نیازهای اساسی انسان
– تولید ناخالص داخلی
– تولید و فروش

روانشناسی
– روابط درون خانواده
– سلامت روانی
– رضایت از زندگی
– عزت نفس
– نگرانی
– استرس
– افسردگی
– خوشحالی و شادابی
– عواطف و حالات روانی
– جنبه های فردی رفتار افراد
– داشتن هدف در زندگی
– تصور فرد از خود در ذهن بعد ذهنی
فردی و اجتماعی
– رفاه مادی: شغل، درآمد
– تغذیه مناسب
– مسکن مناسب
– زندگی در محیط سالم
– وجود امنیت فیزیکی
– دسترسی به خدمات با کیفیت: آموزش و پرورش بهداشت و درمان
– خدمات فرهنگی
– کیفیت خدمات عمومی:آب، برق، حمل و نقل و …
– امکانات تفریحی
– دسترسی به امکانات ورزشی
– ارتباط با همسایگان و بستگان و خانواده
– شرکت در مسائل سیاسی،اجتماعی، مذهبی
– احترام به حقوق دیگران
– احترام به قوانین و مقررات
– توجه به کنش های اجتماعی
– عملکرد ساختارهای اجتماعی
– زندگی خانوادگی سالم و راحت
– زندگی سازمانی سالم و پر بار
– امنیت سیاسی: آزادی بیان و …
– مسائل مربوط به محیط زیست: حاشیه نشینی و اثرات صنعتی شدن
– نگاه فرد به زندگی
– تعریف زندگی از نگاه فرد
– نیازهای فرد
– حس کنجکاوی
– میل به شناخت و درک و فهم جهان پیچیده
– تخیل و تجسم
– میل شدید بهرشد وتوسعه و یادگیری
– نیاز به خود شکوفایی و توسعه
– احساس عدالت
– احساس غرور ملی
جدول 2-7 عامل های کیفیت زندگی و مبنای نظری آنها
رویکرد
نظریه پرداز
بحث
پزشکی
کمپل
رابطه رضایت از زندگی و کیفیت زندگی و تدوین شاخص تندرستی و شاخص تاثیر عمومی در رابطه با کیفیت زندگی بیماران
پزشکی
نئوگارتن –وود–ویلی و شافر
مقیاس کلاسیک برای سنجش سلامت روانی بیماران
پزشکی
کاترین لادر
مقیاس تک بخشی برای سنجش رضایت از زندگی بیماران
پزشکی
ویلیام جیمز
سنجش تجربه درونی با احساسات فرد بیمار
پزشکی
بودبرن –کاپلوویتز
مقیاس سنجش احساسات بیماران (احساسات مثبت و منفی و توازن احساسات)
پزشکی
کیولت کانتز
قابلیت زندگی محیط –دسترسی افراد معلول به خدمات
پزشکی
اریک آلارت
مطالعه رفاه تطبیقی
فلسفی
ارسطو
کسب حداکثر فضیلت از راه رعایت اصول اخلاقی
فلسفی
اپیکور
کسب حداکثر لذت و دوری از هر گونه رنج
فلسفی
دکارت
تفاوت بین جسم و روح –بین واقعیت عینی و ذهنی
فلسفی
هابرماس
نقش علم و تکنولوژی و پیشرفت علوم نوین بر کیفیت زندگی
فلسفی
توماس کوهن
انقلاب علمی و پیشرفت علوم نوین
فلسفی
جان رولز
مفهوم عدالت اجتماعی و رعایت عدالت در تخصیص خدمات مورد انتظار شهروندان
اقتصادی
برنارد وان پراک
ارزیابی خوشبختی–روشمحاسبهرضایت
اقتصادی
برونو فرای–آلویس استاتزر
خوشبختی و اقتصاد
اقتصادی
جرمی بنتهام
عبارت فایده –سودبردنازفعالیت های اقتصادی و اجتماعی
اقتصادی
آلفرد مارشال
خرید کالاهای ارزان برای رسیدن به سود و منفعت
اقتصادی
لیو
بسط و گسترش مفهوم کیفیت زندگی در قالب تحلیل های اقتصاد خرد
اقتصادی
جاستر و همکاران
پل زدن میان شکاف شیوه تفکر اقتصاددانان درباره احساس بهزیستی مادی و شیوه تفکر دیگر عالمان اجتماعی
اقتصادی
وان نیوجان –مورگنسترن
مفهوم فایده مورد انتظار و تردید در انتخابهای فرد
روانشناسی
جان باولبی
توجه به نیازهای عاطفی کودک توسط مادر و تاثیر آن برکیفیت زندگی فرد در بزرگسالی
روانشناسی
زیگموند فروید
رابطه بین شرایط روانی و وضعیت شخصیتی فرد با کیفیت زندگی
روانشناسی اجتماعی
آلبرت باندورا
رابطه یادگیری رفتارهای انسانی از طریق الگوسازی با کیفیت زندگی
روانشناسی اجتماعی
چارلز هورتن کولی
رابطه مفهوم خود آینه سان با کیفیت زندگی
روانشناسی اجتماعی
هربرت مید
تاثیر تقویت من مفعولی بر کیفیت زندگی
جامعه‌شناسی
دور کیم
پیامدهای آنومی و تاثیر آن بر کیفیت زندگی
جامعه‌شناسی
سن آماریتا
مفهوم توانایی های انسان در قالی نظریه کارکردگرایی
جامعه‌شناسی
پارسنز
توجه به کنش های اجتماعی تولید شده توسط ساختارهای اجتماعی و تاثیر آن بر کیفیت زندگی
جامعه شناسی
گافمن
رابطه تئوری نقش اجتماعی با کیفیت زندگی
جامعه شناسی
زیمل
تاثیر ویژگی های کلان شهرها بر کیفیت زندگی
جامعه شناسی
کلیفورد وشاوهنری مک کی
قابل انتقال بودن ارزش های مربوط به کیفیت زندگی همانند دیگر
ارزشها و هنجارهای فرهنگی
جامعه شناسی
ویلیام گود
نقش نهاد خانواده در پرورش شخصیت و رفتار فرد و تاثیرش بر کیفیت زندگی
جامعه شناسی
گیدنز
انتخاب آگاهانه افراد در مورد کیفیت زندگی
جامعه شناسی
هومنز
نقش مبادلات اجتماعی بر کیفیت زندگی
جامعه شناسی
ریچارد کوینی
تاثیر تضاد اجتماعی و تضاد طبقاتی بر کیفیت زندگی

واژهی کیفیت در لاتین (Qual) به معنی چیزی و چه و Quality به مفهوم چگونگی آمده و Qol از منظر واژگانی به معنی چگونگی زندگی و دربرگیرنده تفاوت‌های آن است که برای هر فرد، ویژه و یگانه، و متفاوت با دیگران است(کرد زنگنه، 1385).
بر طبق گفته «فینویک، ناگلیر و برون (1966)»، کیفیت زندگی مفهومی اجتماعی است و خود معنایی واقعی ندارد بلکه صرفاً افراد به آن معنا میبخشند. براساس برداشت کامپ و همکاران، مفهوم کیفیت زندگی به طور عمیقی از تفکر مرتبط با سلامت نشأت میگیرد و دیدگاه واحدی درباره علت آن وجود ندارد(کامپ و همکاران61، 2003). براساس دیدگاه پال، کیفیت زندگی به عنوان معیاری برای سنجش میزان برآوره شدن نیازهای روحی- روانی و مادی جامعه تعریف گردیده و در این زمینه از کیفیت زندگی روستایی نیز به مفهوم چگونگی شرایط و وضعیت زندگی خانواده‌های روستایی یاد شده است(پال62 و کامر63،2005).
با توجه به آنچه که ذکر گردید، میتوان گفت که در زمان حاضر اتفاق نظر چندانی در زمینه مفهوم کیفیت زندگی وجود ندارد، ولی اگر مشترکات این

دیدگاهتان را بنویسید