دانلود پایان نامه : راه‌کارهای مبارزه با فقر اقتصادی بر اساس کلام و سیره عملی امیرالمؤمنین …

0 Comments

عنوان : راه کارهای مبارزه با فقر اقتصادی بر اساس کلام و سیره عملی امیرالمؤمنین (علیه السلام) جهت الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد

 پایان نامه کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و اقتصاد

تحت عنوان

راه کارهای مبارزه با فقر اقتصادی بر اساس کلام و سیره عملی امیرالمؤمنین (علیه السلام) جهت الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

استاد راهنما:  دکتر سید عدنان لاجوردی

استاد مشاور:  دکتر محمد مهدی عسکری

شهریور ۱۳۹۳

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)
تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
چکیده:
بحث درباره پدیده فقر، شناخت عوامل و راه مبارزه با آن از زمان های دور موردتوجه مکاتب، صاحب نظران و تا حدودی حکومت ها بوده است. شاید به ندرت بتوان مسئله ای مانند آن یافت که در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی یک جامعه دخالت داشته باشد. در بین ائمه معصومین (ع) تنها برای وجود مبارک امیرالمؤمنین (ع) امکان حاکمیت حکومت اسلامی فراهم شد و مبارزه با فقر یکی از برنامه های اصلی ایشان در مدت حکومتشان بود. حضرت (ع)پس از پنج سال مبارزه با فقر در نهایت، وضعیت معیشتی مردم کوفه را این گونه بیان کردند: ما أَصْبَحَ بِالْکوفَهِ أَحَدٌ إِلَّا نَاعِماً إِنَّ أَدْنَاهُمْ مَنْزِلَهً لَیأْکلُ الْبُرَّ وَ یجْلِسُ فِی الظِّلِّ وَ یشْرَبُ مِنْ مَاءِ الْفُرَات «تمام مردم کوفه دارای زندگی مرفهی هستند، حتی پایین ترین افراد نان گندم می خورند و خانه و سرپناهی دارند و از آب آشامیدنی گوارایی (آب فرات) می آشامند.» (ابن شهر آشوب، ۱۳۷۹ ق، ج ۲، ص ۹۹). و این به معنای ریشه کن کردن فقر و رساندن جامعه به رفاه عمومی است حال سؤال این است که امیرالمؤمنین (ع) در مدت حکومتشان چه راه کارهایی را به کار بسته و جامعه را به رفاه عمومی رساندند؟
روش تحقیق در این نوشتار «روش کتابخانه ای» و «تحلیل متن» است که با بهره گیری از کتب حدیثی و سیره عملی حضرت علی (ع) ابتدا پدیده فقر از دیدگاه ایشان شناسایی شده، در مرحله بعد راه کارهایی که حضرت (ع) در مدت حکومتشان برای مبارزه با فقر به کار بردند، از احادیث و سیره عملی ایشان استخراج شد و درنهایت راه کارهایی اجرایی جهت مبارزه با فقر جهت الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بر اساس حکمت علوی پیشنهاد داده شد.
نتایج نشان می دهد که برای ریشه کن کردن فقر باید راه حل جامعی را در پیش گرفت و راه کارهایی با رویکردهای سه گانه توسعه و رونق تولید، آموزش و فرهنگ سازی، برقراری عدالت و توزیع عادلانه را در این راستا به کار بست.
 
کلیدواژه ها
فقر، فقرزدایی، رفاه عمومی، الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت
 
فهرست
مقدمه. ۷
فصل اول: کلیات تحقیق.. ۹
۱-۱- بیان مسأله و موضوع تحقیق. ۱۰
۱-۲- اهداف تحقیق. ۱۱
۱-۳- ضرورت و اهمیت موضوع تحقیق. ۱۱
۱-۴- سؤالات تحقیق. ۱۳
۱-۵- روش تحقیق. ۱۳
۱-۶- پیشینه مطالعاتی تحقیق. ۱۳
۱-۷- مشکلات و محدودیت های تحقیق. ۱۸
فصل دوم: بررسی مفهوم فقر و انواع آن از دیدگاه اقتصاد اسلامی و سایر مکاتب اقتصادی.. ۱۹
مقدمه. ۲۰
۲-۱- تعریف فقر. ۲۰
۲-۱-۱- تعریف لغوی.. ۲۰
۲-۱-۲- تعریف اصطلاحی.. ۲۲
۲-۱-۲-۱- مفهوم فقر در مکاتب اقتصادی.. ۲۲
جدول ۲-۱- درصد افراد زیر خط فقر در سال ۲۰۱۰٫ ۲۷
۲-۱-۲-۲- مفهوم فقر در اسلام. ۲۸
۲-۲- انواع فقر. ۳۱
۲-۲-۱- انواع فقر در مکاتب اقتصادی.. ۳۱
۲-۲-۱-۱- فقر مطلق و فقر نسبی.. ۳۱
۲-۲-۱-۲- فقر دائمی و فقر موقتی.. ۳۴
۲-۲-۱-۳- فقر موردی و فقر فراگیر. ۳۴
۲-۲-۱-۴- فقر مادی و فقر معنوی (فرهنگی) ۳۵
۲-۲-۲- انواع فقر در اسلام. ۳۵
۲-۲-۲-۱- فقر ذاتی.. ۳۵
۲-۲-۲-۲- فقر واقعی و حقیقی.. ۳۶

  •  سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های مقطع ارشد می باشد برای جستجو در بقیه پایان نامه ها می توانید کلمه کلیدی مورد نظر خود را در سایت جستجو نمایید:

     
    Widget not in any sidebars
       

۲-۲-۲-۳- فقر دینی.. ۳۷
۲-۲-۲-۴- فقر فرهنگی.. ۳۸
۲-۲-۲-۵- فقر روحی و ذهنی.. ۳۹
۲-۲-۲-۶- فقر انتخابی.. ۴۱
۲-۲-۲-۷- فقر اقتصادی.. ۴۲
۲-۳- جایگاه فقر در اسلام. ۴۲
۲-۳-۱- مذمت فقر اقتصادی در روایات.. ۴۲
۲-۳-۲- مدح فقر اقتصادی در روایات.. ۴۴
۲-۳-۳- حل تعارض بین روایات مدح و ذم فقر. ۴۵
جمع بندی.. ۴۸
فصل سوم: علل و پیامدهای فقر از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) ۵۰
مقدمه. ۵۱
۳-۱- علل به وجود آمدن فقر از دیدگاه حضرت (ع) ۵۱
۳-۱-۱- عموم مردم جامعه. ۵۱
۳-۱-۱-۱- عدم شکرگزاری و عدم استفاده بهینه از منابع. ۵۲
۳-۱-۱-۲- حرص مال و ترک قناعت.. ۵۲
۳-۱-۱-۳- اسراف و ترک میانه روی.. ۵۳
۳-۱-۲- اغنیا ۵۵
۳-۱-۲-۱- عدم پرداخت حقوق واجب الهی.. ۵۵
۳-۱-۲-۲- ستمکاری، ظلم و تضییع حقوق. ۵۶
۳-۱-۳- مسئولین.. ۵۷
۳-۱-۳-۱- مالکیت های کلان اراضی و تیول داری حاکمان. ۵۷
۳-۱-۳-۲- بی عدالتی و بی تقوایی مسئولین.. ۵۹
۳-۱-۳-۳- فقدان تخصّص و عدم استفاده بهینه از منابع. ۶۵
۳-۱-۳-۴- سوء تدبیر و بی دقتی.. ۶۷
۳-۱-۳-۵- بی اعتنایی به حال فقرا و شرکت ندادن مستضعفان تصمیم گیری ها ۷۱
۳-۱-۴- فقرا ۷۳
۳-۱-۴-۱- تنبلی و سستی در کارها ۷۳
۳-۱-۴-۲- سوء تدبیر و بی دقتی (در نحوه مصرف) ۷۶
۳-۱-۴-۳- درخواست از غیر خدا ۷۷
۳-۲- پیامدهای فقر از دیدگاه حضرت (ع) ۸۰
۳-۲-۱- ایجاد نقصان در دین و تمایل به کفر. ۸۰
۳-۲-۲- اندوه و نگرانی.. ۸۲
۳-۲-۳- ذلت و خواری.. ۸۳
۳-۲-۴- بلا و گرفتاری.. ۸۵
۳-۲-۵- ایجاد دشمنی و پرخاشگری در جامعه. ۸۶
۳-۲-۶- کاهش عقل. ۸۷
جمع بندی.. ۸۷
فصل چهارم: شیوه های مبارزه با فقر در  کلام و سیره عملی حضرت (ع) ۹۰
مقدمه. ۹۱
۴-۱- راه کارهای مبارزه با فقر در نظر اقتصاددانان و اندیشمندان غیر مسلمان. ۹۱
۴-۲- راه کارهای مبارزه با فقر در کلام و سیره عملی امیرالمؤمنین (ع) ۹۴
۴-۲-۱- راه کارهای ساختاری و زیربنایی.. ۹۵
۴-۲-۱-۱- اصلاحات در نظام تولید. ۹۵
۴-۲-۱-۲- اصلاحات در نظام توزیع. ۱۱۱
۴-۲-۱-۳- اصلاحات در نظام مصرف.. ۱۱۵
۴-۲-۱- راه کارهای موردی و روبنایی.. ۱۲۵
۴-۲-۲-۱- دستگیری از نیازمندان از طریق واجبات و مستحبات مالی.. ۱۲۵
۴-۲-۲-۲- برقراری عدالت و عدم تبعیض… ۱۲۹
۴-۲-۲-۳- نقش الگویی حضرت (ع) در زندگی شخصی.. ۱۳۴
جمع بندی.. ۱۴۱
فصل پنجم: راه کارهای فقرزدایی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بر اساس حکمت علوی.. ۱۴۳
مقدمه. ۱۴۴
۵-۱- بررسی وضعیت توزیع درآمد و فقر در ایران طی سال های اخیر. ۱۴۴
۵-۱-۱- ضریب جینی.. ۱۴۵
۵-۱-۲- نسبت پراکندگی (نابرابری) ۱۴۶
۵-۱-۳- سهم مصرف فقرا ۱۴۷
۵-۱-۴- شاخص های نابرابری خانوارهای کشور در طول ۸۰ تا ۹۱٫ ۱۴۷
جدول ۵-۱- ضریب جینی و سهم هزینه ناخالص سرانه هر دهک در سال های ۹۱- ۱۳۸۰ (دهک وزنی)  ۱۴۸
۵-۲- آسیب شناسی برنامه های فقرزدایی در برنامه های توسعه. ۱۵۰
۵-۲-۱- برنامه اول. ۱۵۱
۵-۲-۲- برنامه دوم. ۱۵۳
۵-۲-۳- برنامه سوم. ۱۵۴
۵-۲-۴- برنامه چهارم. ۱۵۶
۵-۳- الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در کلام مقام معظم رهبری (دام ظله) ۱۶۰
۵-۳-۱- هدف از تدوین الگوی پیشرفت.. ۱۶۰
۵-۳-۲- تعریف الگو. ۱۶۰
۵-۳-۳- مفهوم الگوی پیشرفت.. ۱۶۰
۵-۳-۴- جایگاه الگوی پیشرفت.. ۱۶۱
۵-۳-۵- زمان تدوین الگوی پیشرفت.. ۱۶۲
۵-۳-۶- مجریان تدوین الگوی پیشرفت.. ۱۶۲
۵-۴- راه کارهای مبارزه با فقر جهت الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بر اساس حکمت علوی (راه حل جامع فقرزدایی)  ۱۶۲
۵-۴-۱- راه کارهایی با رویکرد توسعه و رونق بخشی به تولید. ۱۶۵
۵-۴-۱-۱- اشتغال زایی و جلوگیری از بیکاری.. ۱۶۵
۵-۴-۱-۲- حمایت از کشاورزی.. ۱۶۶
۵-۴-۱-۳- گسترش تجارت.. ۱۶۸
۵-۴-۲- راه کارهایی با رویکرد فرهنگ سازی و آموزش… ۱۷۱
۵-۴-۲-۱- احیای مساجد. ۱۷۳
۵-۴-۲-۲- استفاده از رسانه های جمعی.. ۱۷۹
۵-۴-۲-۳- بازبینی مفاد درسی و برگزاری دوره های آموزشی.. ۱۸۰
۵-۴-۳- راه کارهایی با رویکرد توزیع عادلانه و برقراری عدالت.. ۱۸۱
۵-۴-۳-۱- توازن اقتصادی و توزیع عادلانه. ۱۸۲
۵-۴-۳-۲- نقش دولت در برقراری عدالت و رفع بی عدالتی.. ۲۰۲
جمع بندی.. ۲۰۵
فصل ششم: جمع بندی و نتیجه گیری.. ۲۰۷
۶-۱- نگاهی کلی به این تحقیق: روند و خلاصه فصول قبل. ۲۰۸
۶-۱-۱- بررسی مفهوم فقر و انواع آن (فصل دوم) ۲۰۸
۶-۱-۳- علل فقر، پیامدها و راه کارهای مبارزه آن از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) (فصل سوم و چهارم) ۲۱۰
۶-۱-۳- نتایج (فصل پنجم) ۲۱۱
۶-۲- پیشنهادات.. ۲۱۲
منابع و مآخذ. ۲۱۴
 
فهرست نمودارها و جداول
نمودار ۲-۲ – خلاصه فصل ۲٫ ۴۹
نمودار ۳-۱ – خلاصه فصل ۳٫ ۸۹
نمودار ۴-۱ – خلاصه فصل ۴٫ ۱۴۲
جدول ۵-۱- ضریب جینی و سهم هزینه ناخالص سرانه هر دهک در سال های ۹۱- ۱۳۸۰ (دهک وزنی)  ۱۴۸
نمودار ۵- ۱- ضریب جینی کل کشور ۹۱-۱۳۸۰٫ ۱۴۹
نمودار شماره ۵-۲- سهم ده درصد ثروتمندترین به ده درصد فقیرترین.. ۱۵۰
نمودار ۵-۳ –  رویکردهای راه کارهای امیرالمؤمنین (ع) ۱۶۴
نمودار ۵-۳ – خلاصه فصل ۵٫ ۲۰۶

مقدمه

فقر[۱]، یکی از گسترده ترین مشکلات جوامع انسانی است و عمری به درازای زندگی بشر دارد. از زمانی که بشر، پا به عرصه گیتی نهاده است، خویش را با این پدیده فراگیر، روبه رو دیده است. فقر در اشکال مختلف و به درجات متفاوت، در همه جوامع انسانی یافت می شود و در جوامع توسعه یافته، از دامنه گسترده تری برخوردار است. از سوی دیگر، وجود فقر- خصوصاً اگر گستردگی زیادی نیز داشته باشد- غالباً زمینه ساز بروز انحرافات اجتماعی و بستر مناسبی برای وقوع جرم و جنایت است.
مورد استفاده قرار نگرفتن امکانات بالقوه اقتصادی، فقدان سرمایه لازم برای سرمایه گذاری، کمبود تقاضا برای نیروی کار، پایین بودن دستمزدها و رشد اقتصادی منفی، از آثار اقتصادی فقر است؛ این آثار در سطح کلان به وابستگی اقتصادی که اغلب با وابستگی سیاسی همراه است، می انجامد.
فقر که نمودی از توسعه نیافتگی است، مشکلات مختلفی را در ابعاد گوناگون برای جوامع به بار می آورد از این روست که موضوع فقر از سوی تمامی کشورهای جهان به ویژه کشورهای توسعه نیافته دارای اهمیت فراوان بوده و برای از بین بردن یا کاهش وسعت آن برنامه های ویژه ای را اجرا می کنند. برخی پایین بودن رشد اقتصادی را علت اصلی فقر دانسته و بالا بردن تولید ملی را برای مقابله با فقر پیشنهاد داده اند. عده ای دیگر بی عدالتی را عامل گسترش فقر دانسته اند و تلاش جوامع برای برقراری عدالت شرط لازم برای ریشه کن کردن فقر توصیه کرده اند.
ادیان و مذاهب و مکتب فکری هر یک به فراخور خود برای حل مشکل فقر راه هایی فراروی بشر نهاده اند. رهبران دینی به فقر با دیده از میان برنده فضایل انسانی و کرامت های اخلاقی می نگرند. امیرالمؤمنین علی (ع) در این باره خطاب به فرزند بزرگوار خویش امام حسن مجتبی (ع) می فرمایند: لَا تَلُمْ‏ إِنْسَاناً یطْلُبُ قُوتَهُ فَمَنْ عَدِمَ قُوتَهُ کثُرَ خَطَایاه‏ (نوری، ۱۴۰۸ ق، ج ۱۳، ص ۱۴) «فرزندم، انسانی را که به دنبال روزی خویش است ملامت مکن، زیرا کسی که هیچ نداشت لغزش هایش بسیار خواهد شد.»
بدین ترتیب چهره تیره و تار فقر بر ارزش های انسانی سایه ای سنگین انداخته، آنان را به فراموشی می سپرد. با مطالعه مبانی اسلامی، حتی به صورت اجمالی نیک روشن می شود که اسلام در تمامی عرصه ها جامعیت داشته و مدعی مبارزه با همه ناهنجاری ها و کاستی ها و از جمله با فقر است و با علل و عوامل آن نیز به نبردی سترگ برخاسته است زیرا در اصل و فرع و تا کوچک ترین احکام خود، در تضاد با مترفان، مسرفان و مستکبران و متکاثران است.
در این نوشتار، سعی می کنیم نگاهی هرچند گذرا به پدیده فقر و ریشه های آن افکنده، سازوکار مقابله با این معضل اجتماعی را بررسی کنیم. اعتقاد بر این است که جهت دستیابی به رفاه حداقلی عموم مردم، می بایست از راه کارهایی که امیرالمؤمنین (ع) در مدت حکومتشان به کار بسته و جامعه را به رفاه عمومی[۲] رساندند، بهره برد؛ زیرا آن حضرت (ع) برای بهبود وضعیت زندگی مردم تلاش فراوان کردند که نتیجه آن ارتقای سطح زندگی مردم کوفه بود، چنان که خود حضرت (ع) وضعیت معیشتی مردم کوفه را این گونه بیان کردند: ما أَصْبَحَ بِالْکوفَهِ أَحَدٌ إِلَّا نَاعِماً إِنَّ أَدْنَاهُمْ مَنْزِلَهً لَیأْکلُ الْبُرَّ وَ یجْلِسُ فِی الظِّلِّ وَ یشْرَبُ مِنْ مَاءِ الْفُرَات «تمام مردم کوفه دارای زندگی مرفهی هستند، حتی پایین ترین افراد نان گندم می خورند و خانه و سرپناهی دارند و از آب آشامیدنی گوارایی (آب فرات) می آشامند.» (ابن شهر آشوب، ۱۳۷۶، ج ۱، ص ۳۶۷).
امید است که نتایج حاصل از این تحقیق در ایجاد فضای بهتر برای زندگی موفق بوده و نقش اساسی در تأمین نیازهای اساسی[۳] همه طبقات جامعه ایفا نماید.

-۱- بیان مسأله و موضوع تحقیق

بحث درباره پدیده فقر، شناخت عوامل و راه مبارزه با آن از زمان های دور مورد توجه مکاتب، صاحب نظران و تا حدودی حکومت ها بوده است. شاید به ندرت بتوان مسأله ای مانند آن یافت که در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی یک جامعه دخالت داشته باشد.
فقر را می توان به غده ای سرطانی تشبیه کرد که اگر درمان نشود، تمام پیکره جامعه را در برمی گیرد و از پای درمی آورد. اگر چه تا کنون کتاب ها، مقالات و راه کارهای زیادی برای مبارزه با فقر ارائه شده، اما کماکان محرومیت زدایی از اهداف همه نظام ها و مکتب ها شمرده می شود؛ هر چند درباره رسیدن به آن اختلاف وجود دارد.
اسلام، چون دیگر ادیان و مکاتب، به این مسأله اهمیت داده و بر ریشه کن کردن فقر و تأمین رفاه عمومی به عنوان یک هدف اقتصادی تأکید کرده است. مطالعه زندگانی اهل بیت (ع) که الگوهای تمام عیار و عینی عمل به دستورات دین اسلام هستند می تواند ما را با عکس العمل صحیح در برابر مشکلات اجتماعی و اقتصادی آشنا کند. و از آنجایی که در بین ائمه معصومین (ع) تنها برای وجود مبارک امیرالمؤمنین (ع) امکان حاکمیت حکومت اسلامی فراهم شد، شایسته است در سیره ایشان بیشتر تأمل کنیم تا نکات و راه کارهای مناسب تری در زمینه حل مشکلات اقتصادی به دست آوریم. اگرچه دوران حکومت ایشان کوتاه و توأم با حوادث زیادی چون جنگ های داخلی بود، اما اوضاع اجتماعی و اقتصادی جامعه همواره تحت نظر حضرت (ع) بود و با تدابیر و سیاست های سنجیده سعی در رشد و شکوفایی کشور داشتند.
از طرفی بنا بر فرمایشات مقام معظم رهبری (دام ظله) الگوهای توسعه امروز جهان غرب، برگرفته از مبانی غربی خودشان است و پیروی از آن الگوها بسیار خطرناک بوده و ضررهای جبران ناپذیری برای ما به دنبال خواهد داشت. (مقام معظم رهبری، ۱۳۸۶) لذا باید درصدد طراحی یک الگوی اسلامی برای توسعه کشورمان باشیم.
تعداد صفحه : ۲۴۲
قیمت : ۱۴۷۰۰تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       [email protected]