نقدینگی بانک:”پایان نامه درباره سودآوری بانک‌

نقدینگی

در سیستم بانکی، نقدینگی از مهم‌ترین عنصر داخلی به شمار می‌آید، چرا که کمبود آن، بانک را با خطر عدم توانایی در ایفای تعهدات و در نتیجه ورشکستگی مواجه می‌کند. در مقابل مازاد نقدینگی در بانک نیز به معنای تخصیص ناکارآمد منابع می‌باشد که این امر در نهایت می‌تواند منجر به از دست دادن بازار شود. از این رو دارا بودن حجم نقدینگی مطلوب در بانک‌ها از اهمیت خاصی برخوردار است. تجربیات پولی و بانکی نشان می‌دهد که داشتن حجم مناسب از نقدینگی و افزایش آن می‌تواند منجر به کاهش ریسک و بالطبع افزایش سودآوری بانک‌ها گردد.( ۱۹۸۹ boark.)،(alper&anbr,2011) فیلو(۱۳۸۲)، حیدریان (۱۳۸۴)). در مقابل نیز برخی مطالعات نیز نشان از رابطه منفی بین سودآوری و نقدینگی دارند. از آن جمله می‌توان به مطالعه مولینیوکس و سورنتون() اشاره نمود. به طور کلی نقدینگی خاصیتی از دارایی است که به زمان و هزینه تبدیل آنها به پول بستگی دارد، به عبارت دیگر هزینه مبادله یک دارایی به پول معیاری برای سنجش دارایی است.

 

۲-۲-۳-۲٫ عوامل بیرونی(متغیرهای کلان اقتصادی)

متغیرهای اقتصادی می‌توانند از خارج بر سودآوری بانک‌ها تاثیرگذار باشند. این شاخص‌ها قابل کنترل توسط بانک‌ها نیستند، زیرا اثرات آنها در سطح کلان ظاهر می‌شود. از جمله این متغیرهای کلان می‌توان به نرخ بهره، رشد اقتصادی، نرخ ارز و بی ثباتی آن و نرخ تورم اشاره کرد. این متغیرها برحسب شرایط اقتصادی هر کشوری بر سودآوری بانک‌ها تاثیر می‌گذارند.

۲-۲-۳-۲-۱٫ تورم

تورم به معنای افزایش شاخص قیمت مصرف کننده برای تمام کالاها و خدمات است که نه تنها بر قدرت خرید مقدار معینی از پول اثر می‌گذارد، بلکه بر ارزش واقعی هزینه ها و درآمدها نیز تاثیرگذار است.

( ,۲۰۱۱alpar&anber). در بیان دلایل ایجاد تورم دو عامل اصلی شامل تورم ناشی از فشار تقاضا[۱] و تورم ناشی از فشار هزینه[۲] مطرح است. در تورم ناشی از فشار تقاضا، مازاد تقاضای کل پول (رسمی) عامل اصلی بروز تورم است، در حالی که در تورم ناشی از فشار هزینه، ثابت ماندن حجم پول، افزایش دستمزدها و سایر هزینه‌های تولید منجر به افزایش قیمت‌ها می‌گردد (برانسون،۱۵۳:۱۳۸۵).

یکی از پیامدهایی که تورم در جامعه ایجاد می‌کند و به واسطه آن تاثیرات منفی زیادی بر اقتصاد بر جای می‌گذارد، نااطمینانی است. همواره نااطمینانی تورم با ریسک در ارتباط بوده و افزایش آن باعث افزایش ریسک می‌گردد. ریسک بیشتر پس اندازهای اشخاص ریسک گریز را کاهش داده و در نتیجه مقدار واقعی سرمایه‌گذاری را کاهش می‌دهد.(Riaz and Mehar,2013:162). اما اگر هدف شخص از پس انداز اطمینان از حفظ سطح بخصوصی از ثروت حقیقی در آینده باشد، در آن صورت ریسک بیشتر می‌تواند باعث افزایش پس انداز گردد. مطالعه‌ای که در این زمینه توسط واچتل[۳] در سال ۱۹۷۵ انجام گرفته نشان داده است که چون خانوارها نسبت به قیمت آتی و درآمد واقعی نامطمئن هستند، در نتیجه پس انداز می‌کنند. همچنین وی با استفاده از داده‌های دوره ۱۹۵۵ تا ۱۹۷۴ به این نتیجه رسید که که نااطمینانی واقعی تورم اثرات مثبت و معنی داری بر پس انداز دارد. گلوب[۴] درسال ۱۹۹۴ در مقاله خود با بیان نحوه تاثیرگذاری نااطمینانی بر اقتصاد پرداخته و بیان می‌کند که نااطمینانی تورم دو اثر اقتصادی دارد، اولین اثر آن این است که منجر به تغییر جهت تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری و مصرف کنندگان از آنچه که مایل به انجام آن هستند، می‌شود و این به معنای آن است که تصمیم‌گیری‌های آینده بخاطر نااطمینانی در پیش‌بینی‌های تورم تحت تاثیر قرار می‌گیرند و دومین اثر آنکه نااطمینانی تورم منجر به ایجاد هراس برای سرمایه‌گذاران می‌شود و نهایتاً سبب به تاخیر انداختن تصمیمات آنها می‌شود. برخی دیگر عنوان می‌کنند که نااطمینانی تورم در برخی از موارد منجر به نوسانات سود و گاهی منجر به افزایش سرمایه‌گذاری خواهد شد (انصاری،۱۲۳:۱۳۹۳).

بنابراین با توجه به مطالب مذکور تورم می تواند به واسطه تاثیراتی که بر اقتصاد دارد، سودآوی بانکها را نیز تحت تاثیر قرار دهد. در ابتدای امر انتظار بر این است که بالارفتن نرخ تورم منجر به بالارفتن نرخ بهره وام‌ها و در نتیجه افزایش درآمد بانک‌ها گردد. با این وجود، در ادبیات تجربی نحوه تاثیرگذاری تورم بر سودآوری بانک‌ها اتفاق نظر وجود ندارد و این موضوع به یکسری عوامل نسبت داده شده است. در این ارتباط، ریول[۵] در سال۱۹۷۹ و بروک[۶] در سال ۱۹۸۹ بیان کردند که اثر تورم بر سودآوری بانک بستگی به این دارد که آیا دستمزدها و هزینه‌های غیر بهره‌ای سریع‌تر از نرخ تورم رشدی می‌نمایند یا خیر؟

به علاوه، در ادبیات تجربی بیان شده است که اثرگذاری تورم بر عملکرد بانک‌ها به به این موضوع که تورم پیش بینی نشده است یا پیش بینی شده، وابسته است. به طوریکه اگر بانک‌ها توانایی پیش‌بینی و مدیریت هزینه‌ها را براساس تورم انتظاری داشته باشند، بین سودآوری این بانک‌ها و تورم می تواند رابطه مثبتی وجود داشته باشد، در غیر این صورت تورم غیر قابل پیش‌بینی منجر به افزایش هزینه‌ها و کاهش سودآوری می‌گردد. پری[۷] در سال ۱۹۹۲ نشان داده است که اگر تورم کاملا پیش‌بینی شده و نرخ‌های بهره متناسب با آن تنظیم شده باشند، در بیشتر مواقع رشد درآمدها سریع‌تر از هزینه‌ها است و این یک تاثیر مثبت بر سودآوری‌ بانک دارد و اگر تورم پیش‌بینی نشده و بانک‌ها در تعدیل نرخ‌های بهره واکنش سریع نشان ندهند، این احتمال وجود دارد که هزینه‌های بانک سریع تر از درآمدهای آن افزایش یابند و این منجر به کاهش سودآوری بانک شود (Suffia et al,2011:48).

همچنین(Demirguc-kunta&Huizinga H,1998:1900)رابطه بین تورم و سودآوری بانک را به شرایط اقتصادی کشور مورد بررسی نسبت داده و معتقد است که هزینه‌های بانک‌ها در کشورهای در حال توسعه در شرایط تورمی واقعا بیشتر از درآمدها رشد می‌کند و آنها به سمت کاهش سود هدایت می‌شوند و این موضوع برای بانک‌هایی نسبت سرمایه بالایی دارند، بیشتر موضوعیت می‌یابد. با توجه به مطالب بیان شده در ادبیات تجربی رابطه بین تورم و سودآوری بانک‌ها متفاوت است. به طوریکه در تعدادی از مطالعات (Guru et al(2002) and Jiang et al(2003)) این رابطه را مثبت و در برخی از مطالعات (Abreu and Mendes(2000) and Riaz and Mehar(2013)) نیز این رابطه منفی گزارش شده است.

[۱]. Demand Pall Inflation

[۲]. Cast Push Inflation

[۳]. Waehtel (1975)

[۴]. Galob (1994)

[۵]. Riaul (1979)

[۶]. Berauk(1989)

[۷]. Perry(1992)

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی تاثیر عوامل درونی و بیرونی بر سودآوری بانک‌های دولتی و خصوصی منتخب در ایران